REPRESENT
een campagne voor de audiovisuele sector
LE CHALLENGE

De maatschappij is de voorbije decennia een stuk diverser geworden. Helaas vertaalt dit zich niet zomaar naar een inclusievere samenleving waarin iedereen zijn plaats heeft. Verschillende sociale actoren hebben daar hun rol in op te nemen en ook de audiovisuele sector kan zijn steentje bijdragen.

Want hoe kunnen we mensen met diverse etnische- en culturele achtergronden opnemen in onze beeldcultuur en tonen dat ze eveneens volwaardig deel uitmaken van de samenleving die we delen?

L'ARRANGEMENT

Aan de hand van een sterke beeldcampagne wilen we de audiovisuele wereld activeren om van diversiteit een prioriteit te maken. Audiovisuele werken zijn een sterk medium met een breed en gevarieerd publiek. Wie daar aan het roer staat, heeft de tools in handen om verandering te brengen in hoe we naar elkaar kijken.

3,3 miljoen of dertig procent van de Belgische bevolking heeft een migratieachtergrond.
Een aanzienlijk percentage hiervan heeft niet-Europese roots.
Maar als we onze televisie of computer aanzetten en we stoten op een film,
een serie of reclame: de wereld ziet er niet alleen veel witter uit dan ze is,
mensen van kleur worden ook nog te vaak stereotiep en zonder diepgang afgebeeld.

Dit gebrek aan (positieve) representatie van onze etnisch-culturele diversiteit is niet onschuldig. Wanneer mensen met diverse roots systematisch buiten spel worden gezet, ze enkel marginale, kwetsbare of stereotiepe rollen mogen verbeelden, versterkt dit de heersende ideeën van inferioriteit waar deze groepen al dagelijks en op verschillende domeinen tegen moeten opboksen. Bovendien geeft de afwezigheid van cultureel diverse actoren op onze grote en kleine beeldschermen impliciet aan dat deze mensen geen deel uitmaken van een samenleving die we in werkelijkheid wél samen aan het bouwen zijn.

U wil concrete voorbeelden?
Àls er al rollen zijn voor acteurs met een diverse achtergrond of donkere huidskleur,
dan beperken ze zich in de Belgische film- en televisie dikwijls tot personages die opereren binnen de
prostitutie, criminaliteit, armoede, kolonisatie, (bende)oorlog, migratie, rassenproblematiek, etc.
In het hokje topsporter of security personeel wordt deze groep ook wel eens geduwd.

Allemaal thema’s met een negatieve connotatie en/of eng mensbeeld. Daarnaast gaat het herhaaldelijk om figuratiewerk of kleine bijrollen die als ‘laaggeschoold’, ‘kwetsbaar’, ‘gevaarlijk’ of ‘minderwaardig’ bestempeld worden: adoptiekind, terrorist, dief, vluchteling, poetspersoneel, etc. De heersende gedachte daarbij is dat kleur en achtergrond functioneel moeten zijn. “Het plaatje moet kloppen”, zegt men dan. Maar dan gaat het enkel om het plaatje van het algemeen beoogd doelpubliek van audiovisuele maker. De witte kijker.

Uiteraard is er helemaal niets mis met deze thema’s en rollen an sich. Wel is het problematisch dat minderheidsgroepen bijna systematisch gekoppeld worden aan bovengenoemde thematieken of rollen. Daarmee communiceren we immers dat mensen met een kleur niet buiten deze rollen of thema’s gezien kunnen worden en dat legt heersende denkpatronen bloot die gebaseerd zijn op diep verankerde sociale veronder- stellingen. En precies daar zit het addertje onder het gras.

Om deze nefaste mindset tegen te gaan, moeten we dus actie ondernemen.
De laatste vijf jaar zijn er al wat inspanningen geleverd om meer diversiteit in beeld te brengen maar er is meer nodig.
Er is grote nood aan het intensiveren van wat nu op een zacht vuurtje borrelt.
Laat cultureel diverse mensen op een gezonde manier mee verhalen vertellen
met gelaagde personages en uitgewerkte rollen. Iedereen wil zichzelf bevestigd zien!

Zeker als het gaat over verhalen die zich hier en nu afspelen, draagt een authentieke representatie van cultureel
diverse groepen alleen maar bij aan de waarachtigheid van het verhaal.
Hiervoor is onderzoek en verdieping nodig.
Routines, vanzelfsprekendheden en denkpatronen moeten worden bevraagd om de valkuilen voor te zijn.

Met REPRESENT willen we voornamelijk bereiken dat er duurzame veranderingen komen.
We willen de sector aanzetten om verhalen en rollen te produceren die een correcte weerspiegeling zijn van onze diverse maatschappij.
Rollen waarin mensen met andere referentiekaders zich ook in kunnen herkennen.
Bijgevolg spreken we de huidige grote spelers binnen de audiovisuele sector aan
alsook vakorganisaties van scenaristen, producenten en regisseurs. Daarnaast willen we ook castingbureaus,
agent- schappen en de verschillende opleidingen bereiken met onze boodschap.
Hierbij hopen we een breed draagvlak te creëren waarop de hele creatieve sector meegroeit.
In het kader van Represent worden er in samenwerking met verschillende
partners initiatieven op poten gezet om bestaande kennis
en kunde inzake inclusie zo breed mogelijk te delen binnen de sector.
Het is belangrijk dat we hierbij effectieve tools aanreiken waarmee de sector aan de slag kan.
Op de 47ste editie van FFG werd een eerste initiatief georganiseerd
samen met Wiftm, Wanda Collectief en Unie van regisseurs: ‘De Dag van de diverse (?) filmberoep’.

Herbekijk hier de livestream van de verschillende panelgesprekken.


Op dit event werd het Charter van Wanda collectief en de Vragenlijst 'Inclusief Werken' van Represent gelanceerd.
Dit zijn eerste tools specifiek gericht naar creatievelingen, producenten en de gatekeepers
in de audiovisuele sector om inclusiever te denken en werken
tijdens verschillende fases binnen het productieproces.
Het doel is dat deze twee hulpmiddelen breed gedragen worden en aanzetten
om audiovisuele werken inclusief te maken.
Hierbij denken we ook aan andere ondervertegenwoordigde groepen (bv. LGBT+).

Volg ons op FB en Instagram: @representbelgium

Daarom moeten we streven naar een volwaardige én evenwichtige deelname.